🏛️ Cultuur & historie in Assen
Assen is een stad met een verrassend rijk verleden. Van het middeleeuwse klooster Maria in Campis en de eerste ontwikkeling van de nederzetting tot de komst van koning Lodewijk Napoleon en de groei van Assen tot hoofdstad van Drenthe.
Vandaag de dag zijn de sporen van dat verleden nog overal in de stad te vinden. Wandel langs monumentale gebouwen, ontdek bijzondere musea, bewonder kunst in de openbare ruimte en laat je verrassen door de verhalen achter de historische plekken van Assen.
Ontdek Assen van vroeger én nu.
🕰️ De geschiedenis van Assen
Het verhaal van Assen begint in de dertiende eeuw. Na de Slag bij Ane in 1227 ontstond de aanleiding voor de stichting van het Cisterciënzer nonnenklooster Maria in Campis. Het klooster werd later verplaatst naar een hoger gelegen plek bij het huidige Assen.
Het klooster groeide uit tot een belangrijk onderdeel van de ontwikkeling van de nederzetting. De sporen van deze geschiedenis zijn vandaag nog zichtbaar in het centrum van Assen.
Eeuwen later kwam de ontwikkeling van Assen in een stroomversnelling. De aanleg van de Drentsche Hoofdvaart en vooral de komst van koning Lodewijk Napoleon hadden grote invloed op de toekomst van de stad.
Op 13 maart 1809 verleende Lodewijk Napoleon Assen officieel stadsrechten. Daarmee begon een nieuwe periode waarin Assen zich steeds verder ontwikkelde als bestuurlijk centrum van Drenthe.
In de negentiende eeuw verschenen steeds meer statige gebouwen, herenhuizen en villa’s. De historische uitstraling van de stad leverde Assen later de bijzondere bijnaam “Stad der Paleizen” op.
📜 Assen door de eeuwen heen
Het begin van het verhaal
De Slag bij Ane vormt de aanleiding voor de stichting van het klooster Maria in Campis.
Het klooster komt naar Assen
De kloostergemeenschap vestigt zich op de plek waar Assen zich verder zal ontwikkelen.
De naam Assen verschijnt
Assen wordt voor het eerst schriftelijk vermeld, in de vorm van Hassen.
De Drentsche Hoofdvaart
De aanleg van de vaart zorgt voor nieuwe mogelijkheden voor vervoer, handel en de verdere ontwikkeling van Assen.
Assen krijgt stadsrechten
Op 13 maart 1809 verleent koning Lodewijk Napoleon Assen officieel stadsrechten.
Assen groeit
Assen ontwikkelt zich verder als bestuurlijk centrum. Monumentale gebouwen, herenhuizen en villa’s bepalen steeds meer het stadsbeeld.
Assen leeft
De geschiedenis is nog steeds zichtbaar in de stad. Musea, kunst, theater, cultuur en evenementen geven Assen voortdurend nieuwe verhalen.
👑 Assen – Stad der Paleizen
Wie door Assen wandelt, ontdekt een stad met een bijzonder rijk verleden. Statige herenhuizen, monumentale gebouwen, oude landgoederen en historische plekken herinneren aan de tijd waarin Assen uitgroeide van een kleine nederzetting tot de hoofdstad van Drenthe.
Vooral in de negentiende eeuw kreeg Assen steeds meer een voorname uitstraling. Bestuurders en welgestelde inwoners lieten fraaie huizen, villa’s en tuinen aanleggen. Daardoor kreeg Assen de bijzondere bijnaam “Stad der Paleizen”.
Veel van die geschiedenis is vandaag nog zichtbaar. Wandel door het centrum, langs de Brink en de Vaart, en ontdek de verhalen achter de historische gebouwen en plekken van Assen.
🏛️ De Brink
De Brink vormt het historische hart van Assen. Rond dit plein staan verschillende gebouwen die een belangrijke rol spelen in de geschiedenis van de stad.
🏠 Het Drostenhuis
Aan de Kloosterstraat staat het statige Drostenhuis. Het pand werd tussen 1774 en 1778 gebouwd en herinnert aan de bestuurders die vroeger grote invloed hadden op Drenthe.
🏛️ Het Gouvernementsgebouw
Het voormalige Gouvernementsgebouw aan de Brink werd rond 1879 gebouwd. Hier zetelde het provinciaal bestuur van Drenthe en werden belangrijke besluiten voor de provincie genomen.
⛪ De Abdijkerk
De Abdijkerk, ook wel Kloosterkerk genoemd, is een van de belangrijkste herinneringen aan het middeleeuwse klooster Maria in Campis. De kerk vormt daarmee een directe verbinding met het ontstaan van Assen.
🏠 Het Ontvangershuis
Het Ontvangershuis aan de Brink behoort tot de oudste huizen van Assen. Het gebouw heeft een bijzondere plaats in de geschiedenis van de stad. Hier ondertekende koning Lodewijk Napoleon op 13 maart 1809 het besluit waarmee Assen stadsrechten kreeg.
🌳 Landgoed Overcingel
Midden in de stad ligt Landgoed Overcingel, een van de oudste landgoederen van Assen. Rond het statige woonhuis ligt een Engelse landschapstuin met een bijzondere historische uitstraling.
🌿 De Gouverneurstuin
De Gouverneurstuin is een groene historische plek midden in Assen. In de negentiende eeuw was dit terrein verbonden met de woning van de gouverneur des Konings. Tegenwoordig is het een geliefde plek om even tot rust te komen.
🌊 De Vaart
De Vaart speelde een belangrijke rol in de ontwikkeling van Assen. De waterweg zorgde voor betere verbindingen en stimuleerde handel, vervoer en groei. Ook tegenwoordig is de Vaart een karakteristiek onderdeel van het stadsbeeld.
🏛️ Het Pelinckhuis
Het Pelinckhuis aan de Markt dateert uit 1840. Het statige pand werd later het verblijf van de Witte Zusters. Het gebouw vertelt daarmee verschillende hoofdstukken uit de geschiedenis van Assen.
⚖️ Het Paleis van Justitie
Aan de Brinkstraat staat het statige Paleis van Justitie. Al sinds de negentiende eeuw is deze plek verbonden met de rechtspraak in Assen en vormt het gebouw een opvallend onderdeel van het historische stadsbeeld.
🚶 Ontdek de Stad der Paleizen zelf
Wil je deze geschiedenis met eigen ogen ontdekken? De officiële wandelroute Stad der Paleizen voert je langs historische plekken en karakteristieke gebouwen in en rond het centrum van Assen.
De bewegwijzerde route is ongeveer 3,2 kilometer lang en begint bij het Drents Museum aan de Brink.
🚶 Bekijk de officiële wandelroute🎭 Kunst, cultuur & musea in Assen
Assen is niet alleen een stad met een rijk verleden, maar ook een levendige culturele stad. In musea, theaters, podia, archieven en kunstplekken is het hele jaar door van alles te ontdekken.
Van archeologie en Drentse geschiedenis tot hedendaagse kunst, theater, muziek en film: Assen heeft voor liefhebbers van cultuur volop iets te beleven.
🏺 Drents Museum
Het Drents Museum aan de Brink vertelt verhalen over archeologie, kunst en geschiedenis. Van bijzondere archeologische vondsten tot grote internationale tentoonstellingen.
🎭 De Nieuwe Kolk
De Nieuwe Kolk is een belangrijk cultureel hart van Assen. Je vindt er theater, film en de bibliotheek, midden in het centrum van de stad.
🎶 Podium Zuidhaege
Podium Zuidhaege is een plek voor cultuur, vernieuwing, experiment en talentontwikkeling. Er zijn concerten, voorstellingen, festivals en andere culturele activiteiten.
🎬 Garage TDI
Garage TDI is een bijzondere culturele plek in Assen, met ruimte voor creatie, ontwikkeling en jeugd- en jongerentheater.
📜 Drents Archief
In het Drents Archief aan de Brink komen de verhalen van Drenthe tot leven. Een mooie plek voor iedereen die meer wil weten over de geschiedenis van Assen en de provincie.
🎨 CAMPIS
CAMPIS is het podium voor hedendaagse kunst in Assen. Hier ontdek je actuele kunst en tentoonstellingen die uitnodigen om met een andere blik naar de wereld te kijken.
🎨 Ontdek kunst & cultuur in Assen
Van musea en theaters tot galerieën en bijzondere kunstplekken: er is in Assen steeds iets nieuws te ontdekken.
🎭 Bekijk kunst & cultuur in Assen🏛️ Monumenten & bijzondere plekken in Assen
Assen heeft veel historische gebouwen, monumenten en bijzondere plekken die het verhaal van de stad vertellen. Soms vallen ze direct op, soms moet je even goed kijken.
Van oude kerken en monumentale gebouwen tot het stationsgebied, historische begraafplaatsen en bijzondere gedenkplekken: samen vormen ze een belangrijk deel van het karakter van Assen.
🚉 Het Stationsgebouw
Het stationsgebouw van Assen is een opvallend onderdeel van de stad. Het huidige gebouw kreeg een bijzondere houten kap en werd in 2021 uitgeroepen tot Beste Gebouw van Nederland.
🪖 De Kazerne
De monumentale kazerne langs de Vaart dateert uit 1892. Het gebouw herinnert aan de lange militaire geschiedenis van Assen en wordt nog altijd voor militaire doeleinden gebruikt.
⛪ De Jozefkerk
De Jozefkerk werd in 1848 geopend nadat Assen behoefte kreeg aan een grotere kerk. Het markante gebouw is nog altijd een herkenbaar onderdeel van het historische stadsbeeld.
🌳 Het Asserbos
Het Asserbos is een bijzondere groene plek midden in de stad. Het bos vormt een mooie combinatie van natuur, recreatie en historie en sluit aan op verschillende historische plekken in Assen.
🪦 De Noorderbegraafplaats
De Noorderbegraafplaats is sinds 1823 in gebruik en is daarmee de oudste begraafplaats van Assen. Er zijn cultuurhistorische graven en meerdere rijksmonumenten te vinden.
🧱 De Muur met Pomp
In de Kloosterstraat staat de historische Muur met Pomp. Deze plek herinnert aan het oude Assen en is onderdeel van de historische wandelroute door de stad.
🔎 Ontdek de monumenten van Assen
Benieuwd naar nog meer monumenten, kunstwerken en historische plekken? De gemeente Assen heeft een overzichtskaart met monumenten en kunstwerken in de stad.
🏛️ Bekijk de monumenten van Assen